Taszkient - Kokand

Pożegnanie z Taszkientem. Po przejeździe opóźnionym znacznie pociągiem od razu idziemy coś zjeść w poznanej wcześniej restauracji Sam’s nad szemrzącą rzeczką. Serwują tu pyszne sałatki i nie tylko.

Już dość swobodnie poruszamy się po stolicy. Nie zaskakują nas szczegółowe kontrole przy wejściu do metra.  W hostelu Art spotykamy starych znajomych: kulturystę z Nowej Zelandii i podróżujące po Uzbekistanie Włoszki, matkę z córką. Z tymi dwiema paniami pojedziemy dalej. Jeszcze tylko ostatni spacer i wieczorne piwo w parku Babur.  

I następnego dnia (5 lipca) ruszamy dalej – do Kokandu. Najpierw taksówka dowozi nasza czwórkę do bazaru na skraju Taszkientu. Tu czekają taksówki, które zawożą pasażerów w różne miejsca. Jedna z nich zabiera nas do Kokandu.  Po drodze natrafiamy na doskonały ajran i inne smakołyki sprzedawane na poboczu. 

Zatrzymujemy się w „Kokand” City Hotel i idziemy zobaczyć miasto. Dzisiejszy dziń jest szczególny - jutro rozpoczyna się muzułmańskie święto, które kojarzy mi się z dobroczynnością. W domach przygotowywany jest pilaw, którymi rodziny będą dzielić się z innymi. Na cmentarzach maluje się grobowce. 

Ludzie są niezwykle życzliwi - ktoś funduje nam bilety autobusowe, kto inny płaci za naszą herbatę w czajchanie, kelner w restauracji proponuje nam nocleg...  Przy cmentarzach można kupić owoce i inne produkty, np. bardzo słodką leguminę, w piecach wypiekaja się tutejsze pierogi-lawasze.

Miasto, jak wiele innych, jest w trakcie remontów i renowacji. Odbywa się to w dość bezwględny sposób - część domu jest po prostu wycinana, reszta - znajduje się często za zasłoną. Przymusowe przesiedlenia nie należą do rzadkości. 

Przechodzimy obok teatru i medresy, w której obecnie znajduje się szkoła tekstylna. 

Wieczorem jemy kolację w pałacu Kudujar Khana. Bardzo młody kelner proponuje nam nocleg - rodzice wyjechali do Taszkientu... niestety, już zapłaciłyśmy za hotel.

Śniadanie wliczone w cenę naszego hotelu jest na kartki. Dostajemy malutkie karteczki, z którymi udajemy sie do pobliskiej pizzerii. Tam dość długo czekamy na kontakt wzrokowy z zajętą konwersacją z młodym mężczyzną kelnerką. Gdy dowiaduje się o naszych wegetariańskich potrzebach - wpada w lekką konsternację. W końcu ustalamy, że omlet i sałatka będą OK.
Po śniadaniu udajemy się autobusem na basen. Koniec języka za przewodnika - proponują nam tani basen, na którym nie ma przebieralni i są sami chłopcy. Ale my już wczoraj wyczaiłyśmy Aquapark. Dziesięć razy droższy, ale bardziej cywilizowany. W pustej damskiej szatni zostawiamy nasze plecaki i kilka godzin spędzamy na przyjemnym relaksie. Poprzedniego dnia zawarłyśmy znajomość z właścicielami tego przybytku. Poglądy polityczne musiałyśmy ukryć głęboko...

28 czerwca - Chiwa i twierdze na pustyni

Wczorajsze popołudnie spędziłyśmy spacerując po otoczonym murami starym mieście Iczan Kala. Tu znalazłyśmy całkiem przyjemny i niedrogi hotelik Islambek (32 dolary z dwie noce w klimatyzowanej dwójce z łazienką, ręcznikami i śniadaniem). Wewnątrz murów kwitnie życie w otoczeniu zabytkowych meczetów, medres i pałaców. 

Tu mieszkają zwykli ludzie, uprawiają miniaturowe ogródki warzywne, a z podwórek słychać muczenie krów i beczenie kóz i owiec. Obiad zjadamy w klimatycznej knajpce Khorezm Art. Restauracja mieści się w medresie Allah Kulikhan. 

Dzisiaj  w towarzystwie poznanych przy informacji turystycznej Izraelki i Hiszpanki udałyśmy się na wycieczkę po pustyni, na której rozsiane są twierdze. Pamiętają one czasy świetności Chiwy, kiedy to miasto było ważnym ośrodkiem na jedwabnym szlaku. Czas, słońce i deszcze zmieniły kształt tych budowli z piasku i gliny. Wędrujemy po ruinach, nierzadko mając pod stopami podziemne komnaty i korytarze.

Niektóre budowle są w trakcie renowacji:

Teraz w twierdze, a raczej to, co z nich zostało, są siedzibą innych mieszkańców.

Niemal pięćdziesięciostopniowy upał w suchym klimacie doskwiera, ale da się wytrzymać. Razem z Hagar wykazujemy się odwagą, a może brakiem odpowiedzialności, i kąpiemy się w jednym z kanałów irygacyjnych. Naśladujemy tutejsze dzieciaki, które korzystają z ochłody wszędzie, gdzie tylko jest po temu okazja.

Wieczorem jeszcze spacer po Chiwie. Inne światło, bajeczne widoki. Ta wieża miała być najwyższym minaretem, jednak jej budowa zakończyła się w połowie. Teraz przypomina ogromną beczkę. 

25-26 czerwca - Taszkient

25-26 czerwca

Wczoraj po przyjeździe to Takszkientu nasz kierowca, który nie znał miasta, wysadził nas przy dworcu kolejowym i stacji metra. Miałyśmy jakieś namiary na noclegi, ale najpierw postanowiłyśmy cos zjeść. A właściwie – zjeść coś dobrego. Trafiłyśmy do wypasionej restauracji Sam’s z tarasem nad rzeką.  Sałatka Cezar z krewetkami oszołomiłam nas smakiem i zapachem. Korzystając z okazji poszłyśmy na dworzec kupić bilet do Urgenchu, miasta w pobliżu zabytkowej Chiwy na zachodzie Kirgistanu. I jak zwykle szczęśliwy przypadek umieścił na naszej drodze innego podróżnika, który doradził nam zanocowanie w Art Hostel. Polecam to miejsce – kameralne, przyjazne, z niewielkim basenem, w starym domu z patio. Przede wszystkim świetna atmosfera i śniadanie w postaci szwedzkiego stołu – dla każdego coś miłego. Wprawdzie nie ma wyboru wolnych miejsc i pierwszą noc spędzamy w trójce, a na drugą przenosimy się do 6-osobowego dormitorium z dwoma milczącymi Chińczykami, naszym nowym kolegą z Filipin i dziwnym Uzbekiem ze Stanów Zjednoczonych.

Wędrujemy po Taszkiencie. To nowoczesne miasto robi zupełnie inne wrażenie niż ubożuchny Biszkek. Zwiedzamy Muzeum Uzbeckiej Sztuki Współczesnej – wielki budynek i dobrze wyeksponowane obrazy, niektóre ciekawe.

Centralna część to dużo zielonych parków i skwerów, nowoczesne budowle, nie widać śladów trzęsienia ziemi. 

Nieco dalej znajduje się drugie centrum – stary Taszkient z ogromnym bazarem Czorsu, starymi medresami i labiryntem uliczek.  Spodziewałyśmy się Starego Miasta jako zabytkowego centrum, jednak tu jest to po prostu stara zaniedbana część miasta – niska zabudowa typowa dla środkowej Azji, uliczki jak na wsi, lekki bałagan. 

Nie znajdujemy opisanych w przewodnikach Kukeldash medresy, ludzie wzruszają ramionami jakby tego miejsca tu wcale nie było. Spacerujemy więc po bazarze,  każda część ma swoją specjalizację: tu tylko pieczywo, tu same jajka, tam znowu suszone owoce i bakalie, osobna część z serami i kumysem, świeże warzywa i owoce, mięso, ryby. Kolory, zapachy, gwar, rozmowy, targowanie, nagabywanie.

Wracamy metrem, po drodze jeszcze spacerujemy po mieście. 

Metro w Taszkiencie – socrealistyczna sztuka dla ludu. I naprawdę dużo ciekawsze niż inne podziemne kolejki jakie widziałam. Każda stacja jest inna, tematyczna, ozdobiona rzeźbami i płaskorzeźbami, a te lampy i żyrandole!

Następnego dnia postanawiamy jednak znaleźć Medresę Kuledash. Korzystając z mapy i przewodnika dojeżdżamy... gdzieś. Kiedy wychodzimy z metra okazuje się, że to dzielnica do złudzenia przypominająca warszawski Ursynów, z pewnością nie jest to stare miasto. Trochę zdezorientowane pytamy pana, który rozmawia z robotnikami remontującymi restaurację. Pan wyjaśnia, że do Medresy mamy jakieś trzy kilometry i postanawia nas tam podwieźć swoim ... mercedesem (najnowszy model, skórzana tapicerka, drewniany pulpit, klimatyzacja). Gość nie zawozi nas jednak od razu do medresy – najpierw organizuje przejażdżkę po mieście, pokazując najciekawsze obiekty i opowiadając o tym, jak się  żyje w niepodległym Uzbekistanie. 

 „U nas jest teraz bardzo bezpiecznie i spokojnie. Same widzicie – władze dbają o to.” Rzeczywiście, na ulicach jest bardzo dużo patroli, a każde wejście do metra łączy się z badaniem dokumentów przez kilku policjantów i przeglądaniem naszych plecaczków. Paszporty przeglądają bardzo wnikliwie, wszystkie wizy, chyba przy okazji interesuje je nasz wiek. „Dużo się buduje i każda młoda rodzina może dostać od państwa mieszkanie. No ale tradycyjnie to raczej  synowie ze swoimi  rodzinami zamieszkują przy rodzicach. Szczególnie najmłodszy syn. Taki zwyczaj.” Pytam, co sądzi o Karimowie. „To świetny, mądry i odważny polityk. Nikomu się nie podlizuje, potrafi przeciwstawić się Amerykanom i Putinowi. To nic, że ma za sobą komunistyczna przeszłość, był I sekretarzem partii od 1989 roku, a po odzyskaniu niepodległości wybraliśmy go na prezydenta. Same zobaczcie, jak tu się dużo buduje: drogi, domy, odnawiamy zabytki. Jest czysto. Kto chce, ten ma pracę, rozwijają się prywatne firmy. Ja właśnie odnawiam swoją restaurację. No i budujemy teraz z Chińczykami magistralę kolejową, która połączy Europę z Chinami. Za kilka tygodni będzie  otwarcie, dziewięć kilometrów magistrali przechodzi przez tunel w górach. No i nasz kraj jest bogaty – mamy złoża złota, gaz, ropę naftową. Naprawdę jest dobrze.

A to, że prezydent popiera własne dzieci – to normalne, każdy by tak zrobił. Ale patrzcie – wskazuje na zwykły budynek mieszkalny – tu mieszka jego córka.” Przejeżdżamy obok hotelu Hyatt w samym nowym centrum obok placu Timura, potem pokazuje nam kościół katolicki i cerkiew praz kilka uczelni. „Wszystkie uczelnie wyższe są płatne i nie ma u nas studiów wieczorowych ani zaocznych. O – tu jest Międzynarodowy Uniwersytet Westminster, a tam – filia Politechniki Turyńskiej. Mamy tu też filię Uniwersytetu Łomonosowa w Moskwie. Nie, uczelnie nie są tylko dla uprzywilejowanych. Po pierwsze, najlepsi absolwenci szkół dostają granty i nie musza płacić czesnego, a inni mogą wziąć korzystny kredyt na studia. Szkoły podstawowe i koledże są bezpłatne. Kto chce się uczyć, ten może.”

Dowozi nas do Medresy Kuledash, żegnamy się. Wczoraj byłyśmy tuż obok.

Wieczorem wsiadamy do pociągu, duże plecaki zostawiamy w hotelu. Przy temperaturze sięgającej 50 stopni możemy zrezygnować z butów, polarów, śpiworów itp.